Rotterdam in de context van Holland: overzicht en karakteristieken.

Holland is een breed begrip dat door velen wordt gebruikt om te verwijzen naar Nederland als geheel, terwijl anderen het beperkt tot de noordwestelijke provincies Noord-Holland en Zuid-Holland. Rotterdam is echter niet onderdeel van deze definitie voor Holland en ligt wel degelijk in de provincie Zuid-Holland.

In dit artikel zullen we Rotterdam in zijn specifieke context beschouwen, waarbij de aandacht uitgaat naar de verschillen en overeenkomsten met andere Nederlandse steden en holland-casino-rotterdam.nl gebieden. We zullen zien hoe Rotterdam als een uniek eilandstadje staat afgezoomd tussen het water en een brede riviermonding, en hoe dit op zijn beurt invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de stad.

Rotterdam als unieke stadsarchitectuur

Een belangrijk kenmerk van Rotterdam is zijn ongebruikelijke stadsarchitectuur. Door het feit dat de stad voornamelijk aan één kant gelegen ligt, ten opzichte van de rivier, heeft Rotterdam een oneindige reeks van verschillende stadsgebouwen en monumenten gekregen die in sommige gevallen wel eens te groot of te klein waren om het oude centrum binnen de muren te halen. Hierdoor hebben zich bijna alle gebouwen langs de rivier uitgestrekt, waardoor Rotterdam zijn kenmerkende uitstraling kreeg van een stad die voornamelijk aan één kant gelegen is.

Het resultaat daarvan was dat de meeste gebieden in de buurt van Rotterdam zeer erg overwoekerd waren en zwaar beschadigd door wateroverlast, omdat het dorp er in zijn ontstaan ook steeds meer werd overstroomd door alle beperkte afwatering. Daarop volgde een reeks pogingen om wat te verhelpen met de meest gangbare manier: een overvloed aan dijken en grachten die al het water afvoeren dat zich op natuurlijke wijze uit de aarde heeft gestort.

Echter, waarbij Rotterdam steeds meer moeite deed om alle dijken en dijkwanden te bouwen, om zijn stadsmiddelen niet zomaar in een enorme overstroming te laten verdwijnen of zwaar beschadigd worden door hevige regenbuien of stormweer. Maar precies dat laatste gebeurde toen na de eerste grote rivieroverstromingen aan het eind van de 19e en begin 20e eeuw, tijdens een enorme winterstorm in 1869 zo’n 17 meter diep water bijna over de hele lengte van de Rotterdamse dijken langs de Maas stroomde. Met daarop volgend alle woningen rondom de stadspomp, waaronder ook dat ene beroemde gebouw (tot dan toe) waar nu nog steeds een kleinere pomp staat.

Wat daarna gebeurde was één van de meest ingrijpende verbredingsprogramma’s in Nederland tot aan heden toe. Een programma dat bestond uit het bouwen van nieuwe dijken langs alle waterlopen van Rotterdam met zo breed mogelijk gebruik maken van materiaal dat dan ten minste net zoveel stevigheid bezat als stoomverdamptijd of koffiemiddelen (of andere eenvoudige en lichtgewichte materialen). Deze operatie werd een halve generatie later voltooid, maar de impact daarvan was al snel duidelijk.

In het centrum van Rotterdam zijn veel bebouwingseenheden zo klein mogelijk gemaakt. Zo is bijvoorbeeld in het gebied rondom de Oude Haven (Eikenhof), wat verder oostelijk gelegen is, door stadsbouwer A.T.L.W.v.d.Pol een uniek soort stedelijke opzet gekregen met lange en brede huizen die elkaar evenwijdig tegenover elkaars ingangen in het midden liggen. Het resultaat was de meest eentonige uitstraling van alle bebouwing in Rotterdam.

Het kan gemakkelijk overkomen als je bedenkt dat er nog niet zoveel gebieden waren waar de huizen en andere stedelijke eenheden zo klein mogelijk zijn gemaakt, omdat ze daardoor meer ruimte kregen om met het bouwen van grotere en dichter op elkaar gelegen panden te starten. Opvallend is echter dat niet alleen in Rotterdam deze specifieke stadsarchitectuur heeft plaatsgevonden.

Bijvoorbeeld de gebieden rondom Amsterdam, Haarlemmerbuurt, Deventerbuurt en Delft zijn allemaal zo bezaaid met een overdaad aan dorpjes of dorpswijken dat men gemakkelijk aanzien kan maken welke stadsgebouwen op plekken in de nabijheid van deze gebieden hebben gelegen. Vooral is er nog nooit zoveel en zulke grote veranderingen ondergaan met een andere Nederlander die het eveneens heeft meegemaakt.

Het bovengenoemde gaat verder dan alleen over de bebouwingsstructuren van deze gebieden, maar ook vooral over wat men kan stellen dat alle steden en dorpen in Nederland onmisbare deel zijn geworden van elkander. Hetgeen soms door beeldmakers met opmerkelijke taal spreektelingen wordt verwoord als “de scherpte en het belangrijkste effect waarbij de meeste stadsdelen niet meer zo los staan van andere stedelijke elementen dan alleen een gebied of gebouw”.